W środę 20 maja 2015 r. dość liczna grupa nauczycieli bibliotekarzy uczestniczyła w kolejnym wyjeździe edukacyjnym. Tym razem do Warszawy na Powązki. Po przekroczeniu bramy św. Honoraty wraz z przewodnikiem zwiedziliśmy najstarszą część Powązek. Cmentarz ów utworzony został w 1790 roku na gruntach położonych wtedy poza granicami Warszawy na działce podarowanej przez rodzinę Szymanowskich. Początkowo zajmował powierzchnię ok. 2,5 ha, był wielokrotnie powiększany i dziś zajmuje obszar 43 ha. Tutaj pochowani są między innymi rodzice Fryderyka Chopina, Jan Kiliński oraz Aleksandra Piłsudska. Znajdują się tu również mogiły współczesne – Zbigniewa Herberta, Gustawa Holoubka czy księdza Stefana Niedzielaka, skrytobójczo zamordowanego. To on był inicjatorem budowy na terenie cmentarza Sanktuarium “Poległym
i Pomordowanym na Wschodzie”. Ta część nekropolii ucierpiała również w trakcie zmagań II Wojny Światowej, o czym informuje stosowna tablica. Kolejnym ważnym punktem zwiedzania były katakumby i Aleja Zasłużonych. Katakumby wybudowano wg projektu znakomitego architekta czasów stanisławowskich, Dominika Merliniego. Mają długość 200 metrów, złożone są
z wnęk umieszczonych w pięciu kondygnacjach. W tych pierwszych znajdują się między innymi groby, do których odbywają się wręcz pielgrzymki – w tym stwierdzeniu nie ma żadnej przesady.
Chodzi oczywiście o miejsca, gdzie pochowany jest Czesław Niemen i Irena Jarocka. Zawsze znajdziemy tam zapalone znicze oraz świeże kwiaty. Po drodze do Alei Zasłużonych minęliśmy również grób Jerzego Waldorffa, osoby związanej z tym cmentarzem. Sama aleja powstała w roku 1925. Pierwszą pochowaną tam osobą był wybitny pisarz, noblista, Władysław Reymont. Przez lata miejsce ostatniego spoczynku znajdowali tutaj przedstawiciele polskiej kultury, sztuki i polityki. Kwater osób zasłużonych nie brakuje (Krzysztof Kieślowski, Violetta Villas, Bolesław Prus, Hanka Bielicka, Marek Hłasko, Andrzej Łapicki) – te nazwiska kojarzy każdy Polak. Wiele pomników
i grobowców stworzyli wybitni rzeźbiarze, architekci, kamieniarze i metaloplastycy. Wśród około miliona osób pochowanych na tym cmentarzu jest bardzo wielu znanych
i zasłużonych Polaków, m.in. Stanisław Moniuszko, Stefan Jaracz, Leopold Staff, Jan Kiepura, prezydent Warszawy Stefan Starzyński, Hanka Ordonówna.
W naszej wędrówce dotarliśmy również do mogiły, w której przez wiele lat spoczywał anonimowy Adam Zawisza. W rzeczywistości w tym grobie pochowane jest ciało marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza. W jego niedalekim sąsiedztwie miejsce ostatecznego spoczynku znalazł Grzegorz Przemyk, maturzysta zamordowany w 1983r. na komisariacie Milicji Obywatelskiej. Wszystkich znanych nam osób nie sposób wymienić, ale warto powiedzieć o symbolicznym grobie pary prezydenckiej – Marii i Lecha Kaczyńskich, zmarłych tragicznie
w smoleńskiej katastrofie. Grób ufundował Jarosław Kaczyński – brat Lecha.
Dziękujemy organizatorom wycieczki, a w szczególności kol. Mirosławie Ostrowskiej – BP Ciechanów za trzygodzinny, niecodzienny spacer, podczas którego poznaliśmy przeszłość jednej z najpiękniejszych stołecznych nekropolii oraz zetknęliśmy się historią XIX wiecznej Warszawy.
“Gdy gaśnie pamięć ludzka, dalej mówią kamienie”- to słynne powiedzenie Stefana kardynała Wyszyńskiego najlepiej oddaje ducha cmentarzy: ich ciszę, piękno i ulotność…”
