W środę, 21 października, odbyło się pierwsze w tym roku szkolnym spotkanie nauczycieli współdziałających w ramach sieci samokształcenia przy pułtuskiej Filii Biblioteki Pedagogicznej.
Warsztaty na temat: Jak rozwijać aktywność poznawczą i motywację wewnętrzną uczniów klas początkowych? poprowadziła nauczycielka PSP nr 3 w Pułtusku, Pani Sylwia Narwojsz.
Prelegentka bazując na wiedzy i własnych doświadczeniach zawodowych zaprezentowała różne metody i formy pracy pobudzające uczniów do aktywności poznawczej: myślenia, działania, eksplorowania i zadawania pytań. Omówiła etapy kształtowania się motywacji wewnętrznej w oparciu o rozwój małego dziecka. Zwróciła uwagę na teorię autodeterminacji Edwarda Deciego i Richarda Ryana, wg której rozwojowi motywacji dziecka sprzyja zaspokojenie trzech podstawowych potrzeb psychologicznych: AUTONOMII, KOMPETENCJI i RELACJI.
Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi motywacji wewnętrznej dziecka są:
– doświadczanie radości z odkrywania nowych rzeczy,
– możliwość samodzielnego działania,
– dostrzeganie własnych postępów,
– możliwość popełniania błędów bez lęku przed ośmieszeniem,
– otrzymanie konstruktywnej informacji zwrotnej.
Istotnym elementem szkolenia było podzielenie się Prowadzącej inspirującymi pomysłami, gotowymi do zastosowania w praktyce szkolnej. Nauczyciele zaanimowani tajemniczymi kuferkami, wypełnionymi przedmiotami symbolizującymi rodzaj zachowań zarówno ucznia jak i nauczyciela, rozpoznawali sytuacje pobudzające lub ograniczające zaangażowanie ucznia oraz otwartą lub zablokowaną postawę nauczyciela. Chcąc pobudzić aktywność poznawczą dziecka, w procesie uczenia się, to nauczyciel powinien zadbać o stworzenie sprzyjających warunków do rozwijania myślenia badawczego poprzez eksperymentowanie, odkrywanie, samodzielne dochodzenie do rozwiązania. Dobrą strategia na uruchamianie myślenia jest stosowanie pytań otwartych i problemowych w procesie nauczania. Stwarzanie możliwości wyboru i podejmowania decyzji przez ucznia. Doświadczanie, eksplorowanie, także z wykorzystaniem pracy metodą projektu. Wykorzystanie dziecięcej ciekawości.
Zdarzają się również sytuacje, kiedy zmotywowany uczeń staje się „niewygodny” na lekcji. Nasuwa się wówczas pytanie, czy szkoła może osłabić motywacje wewnętrzną tego ucznia. Otóż okazuje się, że TAK. Niektóre praktyki szkolne mogą ją osłabiać, szczególnie wtedy, gdy uczniowie doświadczają nadmiernej kontroli w procesie uczenia się, co można zaobserwować w sytuacjach:
– nieustannego porównywania uczniów i rywalizacji,
– oceniania, skupionego wyłącznie na wyniku,
– braku możliwości wyboru,
– ośmieszania błędów i pytań,
– podawania gotowych odpowiedzi,
– nadmiernego stosowania nagród i kar.
Dopełnieniem tematu rozwijania aktywności poznawczej oraz motywacji wewnętrznej uczniów klas początkowych były pięknie wykonane, merytorycznie pomoce dydaktyczne merytorycznie pomoce dydaktyczne, m.in. pakiet materiałów do wykorzystania z okazji zbliżającego się Święta Odzyskania Niepodległości przez Polskę, „Strzał w 10! czyli 10 dni dla motywacji” z 10 prostymi, konkretnymi zadaniami do wypróbowania w klasie, w dowolnym terminie, czy też urocze ilustracje motywatory dla nauczyciela.
Serdecznie dziękujemy nauczycielce Sylwii Narwojsz za podzielenie się z nauczycielami swoja wiedzą, doświadczeniem i praktycznymi rozwiązaniami, które z pewnością wpłyną na podniesienie jakości naszej codziennej pracy z najmłodszymi uczniami oraz pomogą nam jeszcze lepiej wspierać ich naturalną ciekawość świata.
Zadanie koordynowane przez Joannę Sobocińską, kierownik Filii.
